|
Indie - Filozofia indyjska |
Filozofia indyjska - filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz w krajach, w których zaznaczy³y siê indyjskie wp³ywy kulturowe (jak Azja Centralna, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powsta³a niezale¿nie od filozofii europejskiej i od filozofii chiñskiej. Jest ¶ci¶le zwi±zana z religiami indyjskimi, zw³aszcza z hinduizmem, buddyzmem i d¼inizmem.
Generalnie wyró¿niamy dziewiêæ szkó³ filozofii indyjskiej: sze¶æ ortodoksyjnych, czyli hinduistycznych (astika): wedanta, mimansa, sankhja, joga, njaja i waj¶eszika oraz trzy nieortodoksyjne (nastika): buddyzm, d¼inizm i lokajata. Podzia³ ten jednak nie obejmuje jednak niektórych szkó³ ani nurtów.
Filozofia indyjska rozpoczê³a siê od rozkwitu kultury aryjskiej, spisania ¶wiêtych ksi±g hinduizmu. Szko³y filozofii hinduistycznej istnia³y wed³ug wierzeñ hinduistów od dawna. Ich rozwój jednak nast±pi³ od siódmego i szóstego wieku p.n.e. Wówczas powsta³y systemu nieortodoksyjne, opozycyjne wobec Wed. Konkurencja owych nurtów z hinduizmem doprowadzi³ do rozkwitu szkó³ ortodoksyjnych. W szko³ach tych refleksja filozoficzna koncentrowa³a siê wokó³ komentowania tekstu klasycznego, autorstwa za³o¿yciela szko³y oraz dysput z przedstawicielami innych nurtów my¶li. Oko³o ósmego wieku, g³ównie za spraw± Adi ¦ankary i Kumarili, buddyzm w Indiach zanik³ prawie w ca³o¶ci, inne systemy nieortodoksyjne znacznie podupad³y. Powstrzymany zosta³ rozpad hinduizmu, powodowany czê¶ciowo przez filozofiê nieortodoksyjn±, a dominuj±cym nurtem sta³a siê wedanta. W ¶redniowieczu drugiego milenium ery chrze¶cijañskiej rozwija³a siê bujnie wedanta i powsta³y w jej obrêbie liczne nurty komentuj±ce ¶wiête teksty tego systemu. Wspó³czesna filozofia indyjska równie¿ jest przewa¿nie wedantyjska.
Od czasów staro¿ytnych filozofia o silnych wp³ywach indyjskich by³a te¿ rozwijana w Tybecie, Indonezji, Malajach, Sri Lance, Birmie i innych pañstwach Pó³wyspu Indochiñskiego. Od chwili przybycia do Chin pierwszych buddyjskich misjonarzy (tj. ok. II w. p.n.e.), indyjskie koncepcje filozoficzne – g³ównie buddyjskie – wp³ywa³y na ¿ycie umys³owe Pañstwa ¦rodka, a za jego po¶rednictwem tak¿e na Koreê i Japoniê. Od koñca osiemnastego wieku my¶l indyjska zaczê³a oddzia³ywaæ na Zachód.
¬ród³o : zobacz wiêcej na: http://pl.wikipedia.org/wiki/Filozofia_indyjska
|
Filozofia indyjska 
