Indie, Republika Indii (w hindi, Bhārat wymowa , Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganaradźja; ang. India, Republic of India) – państwo w Azji Południowej, zajmujące większość subkontynentu indyjskiego.
Od północy Indie są ograniczone przez pasma górskie: Karakorum i Himalaje. Z Indiami graniczą: Pakistan na północnym zachodzie, Afganistan na bardzo małym odcinku i Chiny, Nepal oraz Bhutan na północy, Birma i Bangladesz na północnym wschodzie, Sri Lanka przez zatokę Mannar i cieśninę Palk na południowym wschodzie. Od południowego zachodu kraj otaczają wody Morza Arabskiego, zaś od południowego wschodu Zatoki Bengalskiej i Morza Andamańskiego. Do Indii należy archipelag Lakkadiwów leżący na Morzu Arabskim 450 km na zachód od wybrzeży kraju, oraz leżące w Zatoce Bengalskiej archipelagi Andamanów i Nikobarów.
- Stolica: Nowe Delhi
- Inne duże miasta:
- Bombaj - 13,1 mln mieszk. (zespół miejski: 20,4 mln),
- Delhi - 11,5 mln (zespół miejski: 18,0 mln),
- Bangalore - 5,3 mln (zespół miejski: 6,2 mln),
- Kalkuta - 4,6 mln (zespół miejski: 14,9 mln),
- Madras - 4,4 mln (zespół miejski: 7,0 mln),
- Ahmadabad - 3,8 mln (zespół miejski: 5,2 mln),
- Hajdarabad - 3,7 mln (zespół miejski: 6,1 mln),
- Pune - 3,2 mln (zespół miejski: 4,9 mln)
- Surat - 3,1 mln (zespół miejski: 4,9 mln)
- Kanpur - 3,0 mln (zespół miejski: 3,3 mln)
(Ludność miejska stanowi jedynie 27% mieszkańców państwa.)
- Położenie geograficzne: 8°- 37° N, 68°- 97° E
- Rozciągłość równoleżnikowa - 2 933 km
- Rozciągłość południkowa - 3 214 km
- Długość granic:
- Pakistan - 2 912 km
- Chiny - 3 380 km
- Nepal - 1 690 km
- Bhutan - 605 km
- Bangladesz - 4 053 km
- Birma - 1 463 km
- Język urzędowy: hindi; język angielski
pełni rolę języka pomocniczego, łącznikowego. Ponadto jest 21 języków
konstytucyjnych, dopuszczanych jako języki wykładowe i urzędowe w
określonych stanach assamski, bengali, bodo, dogri, gudźarati, kannada, kaśmiri, konkani, maithili, malajalam, manipuri, marathi, orija, pendżabski, nepali, santali, sindhi, sanskryt, język tamilski, telugu, urdu.
Znaczna część ludności, zwłaszcza mieszkańcy południowych stanów Indii
odnosi się wrogo do prób zastąpienia w urzędach języka angielskiego
językiem hindi, uważając, że stanowi to niedopuszczalny zamach na ich autonomię.
- System polityczny: Indie są demokratyczną republiką federacyjną.
Głową państwa jest prezydent, organem ustawodawczym dwuizbowy parlament - Sansad. Stany mają własne organy władzy, na czele stoi gubernator mianowany przez prezydenta.
- Święta narodowe:
- 26 stycznia – rocznica proklamowania republiki (1950),
- 15 sierpnia – rocznica uzyskania niepodległości (1947)
Podstawowe informacje: Stolica: Delhi Niziny: (na zachodzie) Indusu, (na północy) Gangesu Rzeki:St. klimatyczne: zwrotnikowa Stolica: Delhi Niziny: (na zachodzie) Indusu, (na północy) Gangesu Rzeki: Ganges, Kriszna St. klimatyczne: zwrotnikowa.
Stany:
Andhra Pradesh; Andhra Pradeś (trb.), Āṁdhra Pradeś (trl.)
Arunachal Pradesh; Arunaćal Pradeś (trb.), Aruṇācal Pradeś (trl.)
Assam (ang.); Asam (trb.), Asam (trl.)
Bengal Zachodni (pol.); West Bengal (ang.); Paśćimi Bangal (trb.), Paścimī Baṁgāl (trl.)
Bihar (ang.); Bihar (trb.), Bihār (trl.)
Chhattisgarh (ang.); Ćhattisgarh (trb.), Chattīsgaṛh (trl.)
Dżammu i Kaszmir (pol.); Jammu and Kashmir (ang.); Dźammu aur Kaśmir (trb.), Jammū aur Kaśmīr (trl.)
Goa (ang.); Gowa (trb.), Govā (trl.)
Gujarat (ang.); Gudźarat (trb.), Gujarāt (trl.)
Haryana (ang.); Harijana (trb.), Hariyāṇā (trl.)
Himachal Pradesh (ang.); Himaćal Pradeś (trb.), Himācal Pradeś (trl.)
Jharkhand (ang.); Dźharkhand (trb.), Jhāṛkhaṁḍ (trl.)
Karnataka (ang.); Karnataka (trb.), Karṇāṭaka (trl.)
Kerala (ang.); Kerala (trb.), Kerala (trl.)
Madhya Pradesh (ang.); Madhja Pradeś (trb.), Madhya Pradeś (trl.)
Maharashtra (ang.); Maharasztra (trb.), Mahārāṣṭra (trl.)
Manipur (ang.); Manipur (trb.), Maṇipur (trl.)
Meghalaya (ang.); Meghalaja (trb.), Meghālaya (trl.)
Mizoram (ang.); Mizoram (trb.), Mizorām (trl.)
Nagaland (ang.); Nagalaind (trb.), Nāgālaiṁḍ (trl.)
Orisa (pol.); Orissa (ang.); Urisa (trb.), Uṛīsā (trl.)
Pendżab (pol.); Punjab (ang.); Pańdźab (trb.), Paṁjāb (trl.)
Radżastan (pol.); Rajasthan (ang.); Radźasthan (trb.), Rājasthān (trl.)
Sikkim (ang.); Sikim (trb.), Sikim (trl.)
Tamil Nadu (ang.); Tamilnad (trb.), Tamilnād (trl.)
Tripura (ang.); Tripura (trb.), Tripura (trl.)
Uttarakhand (ang.); Uttarakhand (trb.), Uttarākhaṁḍ (trl.)
Uttar Pradesh (ang.); Uttar Pradeś (trb.), Uttar Pradeś (trl.)
Wyznania:
- hinduiści - 80,5%
- muzułmanie - 13,4%
- chrześcijanie - 2,3%
- sikhowie - 1,84% (gł. w Pendżabie)
- buddyści - 0,76%
- dźiniści - 0,4%
- żydzi, parsowie, bahaiści
Religie:
- hinduizm
- społeczeństwo hinduistyczne
- glosariusz hinduizmu
- buddyzm
- dźinizm
- sikhizm
- chrześcijaństwo
- islam
Klimat
Zwrotnikowy, na północy zwrotnikowo-monsunowy, na południowym zachodzie
wilgotny, stopniowo przechodzi w suchy w zachodniej części Niziny Hindustańskiej, w Karakorum i Himalajach podzwrotnikowy górski. W wyższych partiach gór zima trwa 6 miesięcy. Częste cyklony
połączone z wielkimi ulewami w okresie przejściowym między monsunem
letnim a zimowym. Średnia temperatura w styczniu wynosi od ok. 15°C u
podnóża Himalajów do ok. 28°C na południu. W maju, który jest
najcieplejszym miesiącem 27–30°C, z wyjątkiem pustyni Thar gdzie temperatura osiąga do 36°C.
Żródło: zobacz więcej na : http://pl.wikipedia.org/wiki/Indie
|