Indie, Republika Indii (w hindi, Bhārat wymowa , Bhārat Gaṇarājya, trb.: Bharat, Bharat Ganarad¼ja; ang. India, Republic of India) – pañstwo w Azji Po³udniowej, zajmuj±ce wiêkszo¶æ subkontynentu indyjskiego.
Od pó³nocy Indie s± ograniczone przez pasma górskie: Karakorum i Himalaje. Z Indiami granicz±: Pakistan na pó³nocnym zachodzie, Afganistan na bardzo ma³ym odcinku i Chiny, Nepal oraz Bhutan na pó³nocy, Birma i Bangladesz na pó³nocnym wschodzie, Sri Lanka przez zatokê Mannar i cie¶ninê Palk na po³udniowym wschodzie. Od po³udniowego zachodu kraj otaczaj± wody Morza Arabskiego, za¶ od po³udniowego wschodu Zatoki Bengalskiej i Morza Andamañskiego. Do Indii nale¿y archipelag Lakkadiwów le¿±cy na Morzu Arabskim 450 km na zachód od wybrze¿y kraju, oraz le¿±ce w Zatoce Bengalskiej archipelagi Andamanów i Nikobarów.
- Stolica: Nowe Delhi
- Inne du¿e miasta:
- Bombaj - 13,1 mln mieszk. (zespó³ miejski: 20,4 mln),
- Delhi - 11,5 mln (zespó³ miejski: 18,0 mln),
- Bangalore - 5,3 mln (zespó³ miejski: 6,2 mln),
- Kalkuta - 4,6 mln (zespó³ miejski: 14,9 mln),
- Madras - 4,4 mln (zespó³ miejski: 7,0 mln),
- Ahmadabad - 3,8 mln (zespó³ miejski: 5,2 mln),
- Hajdarabad - 3,7 mln (zespó³ miejski: 6,1 mln),
- Pune - 3,2 mln (zespó³ miejski: 4,9 mln)
- Surat - 3,1 mln (zespó³ miejski: 4,9 mln)
- Kanpur - 3,0 mln (zespó³ miejski: 3,3 mln)
(Ludno¶æ miejska stanowi jedynie 27% mieszkañców pañstwa.)
- Po³o¿enie geograficzne: 8°- 37° N, 68°- 97° E
- Rozci±g³o¶æ równole¿nikowa - 2 933 km
- Rozci±g³o¶æ po³udnikowa - 3 214 km
- D³ugo¶æ granic:
- Pakistan - 2 912 km
- Chiny - 3 380 km
- Nepal - 1 690 km
- Bhutan - 605 km
- Bangladesz - 4 053 km
- Birma - 1 463 km
- Jêzyk urzêdowy: hindi; jêzyk angielski
pe³ni rolê jêzyka pomocniczego, ³±cznikowego. Ponadto jest 21 jêzyków
konstytucyjnych, dopuszczanych jako jêzyki wyk³adowe i urzêdowe w
okre¶lonych stanach assamski, bengali, bodo, dogri, gud¼arati, kannada, ka¶miri, konkani, maithili, malajalam, manipuri, marathi, orija, pend¿abski, nepali, santali, sindhi, sanskryt, jêzyk tamilski, telugu, urdu.
Znaczna czê¶æ ludno¶ci, zw³aszcza mieszkañcy po³udniowych stanów Indii
odnosi siê wrogo do prób zast±pienia w urzêdach jêzyka angielskiego
jêzykiem hindi, uwa¿aj±c, ¿e stanowi to niedopuszczalny zamach na ich autonomiê.
- System polityczny: Indie s± demokratyczn± republik± federacyjn±.
G³ow± pañstwa jest prezydent, organem ustawodawczym dwuizbowy parlament - Sansad. Stany maj± w³asne organy w³adzy, na czele stoi gubernator mianowany przez prezydenta.
- ¦wiêta narodowe:
- 26 stycznia – rocznica proklamowania republiki (1950),
- 15 sierpnia – rocznica uzyskania niepodleg³o¶ci (1947)
Podstawowe informacje: Stolica: Delhi Niziny: (na zachodzie) Indusu, (na pó³nocy) Gangesu Rzeki:St. klimatyczne: zwrotnikowa Stolica: Delhi Niziny: (na zachodzie) Indusu, (na pó³nocy) Gangesu Rzeki: Ganges, Kriszna St. klimatyczne: zwrotnikowa.
Stany:
Andhra Pradesh; Andhra Prade¶ (trb.), Āṁdhra Prade¶ (trl.)
Arunachal Pradesh; Arunaæal Prade¶ (trb.), Aruṇācal Prade¶ (trl.)
Assam (ang.); Asam (trb.), Asam (trl.)
Bengal Zachodni (pol.); West Bengal (ang.); Pa¶æimi Bangal (trb.), Pa¶cimī Baṁgāl (trl.)
Bihar (ang.); Bihar (trb.), Bihār (trl.)
Chhattisgarh (ang.); Æhattisgarh (trb.), Chattīsgaṛh (trl.)
D¿ammu i Kaszmir (pol.); Jammu and Kashmir (ang.); D¼ammu aur Ka¶mir (trb.), Jammū aur Ka¶mīr (trl.)
Goa (ang.); Gowa (trb.), Govā (trl.)
Gujarat (ang.); Gud¼arat (trb.), Gujarāt (trl.)
Haryana (ang.); Harijana (trb.), Hariyāṇā (trl.)
Himachal Pradesh (ang.); Himaæal Prade¶ (trb.), Himācal Prade¶ (trl.)
Jharkhand (ang.); D¼harkhand (trb.), Jhāṛkhaṁḍ (trl.)
Karnataka (ang.); Karnataka (trb.), Karṇāṭaka (trl.)
Kerala (ang.); Kerala (trb.), Kerala (trl.)
Madhya Pradesh (ang.); Madhja Prade¶ (trb.), Madhya Prade¶ (trl.)
Maharashtra (ang.); Maharasztra (trb.), Mahārāṣṭra (trl.)
Manipur (ang.); Manipur (trb.), Maṇipur (trl.)
Meghalaya (ang.); Meghalaja (trb.), Meghālaya (trl.)
Mizoram (ang.); Mizoram (trb.), Mizorām (trl.)
Nagaland (ang.); Nagalaind (trb.), Nāgālaiṁḍ (trl.)
Orisa (pol.); Orissa (ang.); Urisa (trb.), Uṛīsā (trl.)
Pend¿ab (pol.); Punjab (ang.); Pañd¼ab (trb.), Paṁjāb (trl.)
Rad¿astan (pol.); Rajasthan (ang.); Rad¼asthan (trb.), Rājasthān (trl.)
Sikkim (ang.); Sikim (trb.), Sikim (trl.)
Tamil Nadu (ang.); Tamilnad (trb.), Tamilnād (trl.)
Tripura (ang.); Tripura (trb.), Tripura (trl.)
Uttarakhand (ang.); Uttarakhand (trb.), Uttarākhaṁḍ (trl.)
Uttar Pradesh (ang.); Uttar Prade¶ (trb.), Uttar Prade¶ (trl.)
Wyznania:
- hindui¶ci - 80,5%
- muzu³manie - 13,4%
- chrze¶cijanie - 2,3%
- sikhowie - 1,84% (g³. w Pend¿abie)
- buddy¶ci - 0,76%
- d¼ini¶ci - 0,4%
- ¿ydzi, parsowie, bahai¶ci
Religie:
- hinduizm
- spo³eczeñstwo hinduistyczne
- glosariusz hinduizmu
- buddyzm
- d¼inizm
- sikhizm
- chrze¶cijañstwo
- islam
Klimat
Zwrotnikowy, na pó³nocy zwrotnikowo-monsunowy, na po³udniowym zachodzie
wilgotny, stopniowo przechodzi w suchy w zachodniej czê¶ci Niziny Hindustañskiej, w Karakorum i Himalajach podzwrotnikowy górski. W wy¿szych partiach gór zima trwa 6 miesiêcy. Czêste cyklony
po³±czone z wielkimi ulewami w okresie przej¶ciowym miêdzy monsunem
letnim a zimowym. ¦rednia temperatura w styczniu wynosi od ok. 15°C u
podnó¿a Himalajów do ok. 28°C na po³udniu. W maju, który jest
najcieplejszym miesi±cem 27–30°C, z wyj±tkiem pustyni Thar gdzie temperatura osi±ga do 36°C.
¯ród³o: zobacz wiêcej na : http://pl.wikipedia.org/wiki/Indie
|
Podstawowe informacje 
